İngiltere VAT Kaydı: £90.000 Eşiği ve NETP Ayrımı
Vergi, Muhasebe ve Faturalama
İçindekiler
- VAT kararını hangi sırayla hazırlamalısınız?
- £90.000 eşiği hangi hesabı anlatır?
- Şirket kuruluşu ile VAT yerleşikliği aynı mı?
- NETP olmak bütün satışlarda hemen kayıt demek mi?
- B2B hizmet ve reverse charge neden ayrı kontrol edilir?
- Altı soruluk karar hazırlığı
- Aynı ciro, farklı inceleme
- Kaydı geciktirmeden önce hangi belgeyi isteyin?
- Sık sorulan sorular
- İngiltere adresim var; otomatik yerleşik miyim?
- Türkiye'de yaşıyorum; otomatik NETP miyim?
- Bütün müşterilerim şirket; reverse charge kesin mi?
Bilgi kontrolü: 20 Ekim 2026.
Hayır. İngiltere'de şirket kurmak, her durumda £90.000 VAT kayıt eşiğinden yararlanacağınız anlamına gelmez. Önce işletmenin VAT bakımından Birleşik Krallık'ta yerleşik olup olmadığı, sonra işlemlerinin nerede vergilendirildiği incelenir. Birleşik Krallık'ta yerleşik olmayan vergilendirilebilir kişiler, yani NETP'ler için ülkedeki vergilendirilebilir işlemlerde normal ciro eşiği uygulanmaz; ancak işlemin kapsamı ve ilgili istisnalar yine kontrol edilir. HMRC VAT Notice 700/1, bölüm 9
Türkiye'de yaşayan bir Ltd sahibi için doğru ilk soru “kaç para kazandım?” değildir. “İşletme nerede yerleşik, kime ne satıyor ve VAT'i kim hesaplayacak?” soruları birlikte cevaplanmalıdır. Kişinin Türkiye adresi de şirketin İngiltere kuruluş belgesi de tek başına bütün sonucu belirlemez.
VAT kararını hangi sırayla hazırlamalısınız?
Yerleşiklik → işlemin türü ve yeri → kayıt kuralı → tarih ve beyan düzeni. Bu sıralamada ilk iki soruyu atlayıp doğrudan ciroya geçmeyin.
Örneğin Türkiye’den yönetilen bir Ltd yalnız kayıtlı ofise sahipse önce gerçek UK yerleşikliği değerlendirilir. Sonra verdiği hizmetin B2B/B2C niteliği ve teslim yeri belirlenir. Ancak bundan sonra normal eşik, NETP veya reverse charge gibi kuralların hangisinin uygulanacağı incelenebilir. Bu çalışma bir şirketi otomatik olarak kayıtlı ya da kayıtsız ilan etmez. HMRC VAT kayıt ve NETP rehberi.
£90.000, net kâr veya bankada kalan para sınırı değildir. Genel eşik uygulanıyorsa izlenen büyüklük ilgili vergilendirilebilir cirodur. Kaydı gerektiren olayla başvurunun zamanını birlikte değerlendirin.
£90.000 eşiği hangi hesabı anlatır?
28 Eylül 2026 kontrolünde HMRC'nin genel kayıt eşiği £90.000'dir. İlgili kurala tabi işletme için son 12 aylık vergilendirilebilir cironun bu tutarı aşması veya gelecek 30 gün içinde tek başına bu tutarın aşılacağının beklenmesi farklı kayıt tetikleyicileridir. Bu testler yalnız takvim yılı sonunda yapılan bir kontrol değildir. HMRC ne zaman VAT kaydı gerekir?
Vergilendirilebilir ciro kârla aynı değildir. Giderlerin yüksek olması veya paranın şirket hesabından çekilmemiş olması eşik hesabını kendiliğinden düşürmez. İşlemin kapsam dışında veya istisna olmasıyla sıfır oranlı olması da aynı sonuç doğurmaz; sıfır oranlı vergilendirilebilir satışlar eşik değerlendirmesine girebilir.
Bu nedenle aylık takip tablosunu yalnız banka hesabına giren toplam paradan kurmayın. Satışın türü, tarihi ve VAT değerlendirmesi görünür olsun. Müşteri avansı, düzeltme veya farklı dönemlere ait ödeme gibi konuları kayıtları hazırlayan kişiyle değerlendirin. Önce hesaplanacak şeyin ne olduğunu netleştirin, sonra toplamı izleyin.
Şirket kuruluşu ile VAT yerleşikliği aynı mı?
HMRC, Birleşik Krallık işletme yerleşikliğini esas yönetim kararlarının ve merkezî idarenin bulunduğu yer veya vergilendirilebilir teslimleri yapacak/alacak insan ve teknik kaynakları içeren kalıcı fiziksel varlık üzerinden açıklar. İngiltere'de kurulmuş şirket için de kayıtlı iş adresinde iş teslimlerini yapabilecek veya alabilecek durumun önemi vardır. Kayıtlı, hizmet verilen veya sanal ofis tek başına yeterli değildir. VAT Notice 700/1, UK establishment tanımı
Pratikte şu bilgileri hazırlayın: günlük iş nerede yapılıyor, yönetim kararları nerede alınıyor, çalışanlar ve teknik altyapı nerede, adres hangi gerçek işlevi görüyor? Posta alabileceğiniz bir adres ile işi yapacak ekip ve kaynakların bulunduğu yer aynı olmayabilir.
Buradaki VAT yerleşikliği analizi, şirketin kurumlar vergisi mukimliği veya sahibinin kişisel vergi mukimliğiyle aynı test değildir. Bir başlıktaki sonucun diğerine otomatik uygulanması hata doğurabilir. Türkiye bağlantılı yükümlülükler de bu makaledeki VAT incelemesiyle çözülmüş sayılmaz.
NETP olmak bütün satışlarda hemen kayıt demek mi?
NETP değerlendirmesinin ardından, Birleşik Krallık'ta VAT'e tabi bir işlem yapılıp yapılmadığına bakılır. Satışın müşterisinin İngiltere'de olması tek başına bütün kuralları açıklamaz. Mal ve hizmetlerin teslim yeri kuralları farklı olabilir; hizmetlerde de genel kurala istisnalar bulunur.
HMRC rehberi NETP'nin Birleşik Krallık'ta vergilendirilebilir satış yapması veya bunu gelecek 30 günde beklemesi durumunda kayıt gereğini açıklar. Bunun yanında tüm işlemler için uygun reverse charge uygulaması, bazı pazar yeri durumları veya sıfır oranlı işlemler bakımından özel hükümler vardır. Sıfır oran üzerinden muafiyet gerekçesi bulunduğunu düşünmek otomatik izin alındığı anlamına gelmez. NETP kayıt ve istisna koşulları
“NETP'ysen her faturaya VAT eklersin” ve “£90.000 altında hiçbir şey yapmazsın” cümleleri bu ayrımları atlar. Karar, şirketin etiketiyle değil gerçek işlemlerin sınıflandırılmasıyla verilir.
B2B hizmet ve reverse charge neden ayrı kontrol edilir?
Hizmetlerde genel B2B kuralı çoğunlukla müşterinin ait olduğu yeri, genel B2C kuralı ise tedarikçinin ait olduğu yeri esas alır. Ancak arazi, etkinlik, elektronik hizmet ve benzeri alanlarda özel kurallar bulunabilir. Sadece faturaya “danışmanlık” yazmak, gerçek hizmetin hangi kurala girdiğini kesinleştirmez. HMRC hizmetlerde teslim yeri
Reverse charge, uygun koşullarda VAT'in tedarikçi yerine alıcı tarafından hesaplanmasıdır. Müşterinin işletme olduğunu söylemesi, her uluslararası işlemde bu yöntemin uygulanacağı anlamına gelmez. Alıcının yeri ve VAT durumu, hizmetin niteliği ve tedarikçinin ilgili yerleşikliği birlikte değerlendirilir.
Örneğin HMRC 700/1 rehberi, tüm Birleşik Krallık satışlarının Great Britain'daki VAT kayıtlı işletmelerce reverse charge ile hesaplandığı durumu NETP için kayıt gerekmeyebilecek hâller arasında sayar. Bu açıklamayı tüketici satışlarına, bütün mal teslimlerine veya Northern Ireland'ın farklı kurallarına otomatik taşımayın. İncelemede kullanılan koşulları dosyanızda açıkça yazdırın.
Altı soruluk karar hazırlığı
Bu tablo bir otomatik kayıt testi değildir. VAT uzmanına doğru bilgi vermek ve eksik soruları görmek için kullanılabilir.
| Soru | Hazırlanacak bilgi | Neyi etkiler? |
|---|---|---|
| İşletme nerede yerleşik? | Yönetim, ekip, ofis ve teknik kaynak açıklaması | Normal eşik veya NETP değerlendirmesi |
| Ne satılıyor? | Hizmet açıklaması veya mal akışı | Teslim yeri ve özel kurallar |
| Kime satılıyor? | Müşteri tüzel kişisi, ülke ve işletme statüsü | B2B/B2C ayrımı |
| Müşterinin VAT durumu ne? | İlgili kayıt ve doğrulama kanıtları | Reverse charge gibi koşullar |
| Satış nerede gerçekleşiyor sayılıyor? | Sözleşme ve gerçek işlem akışı | UK VAT kapsamı |
| Hangi dönem ve toplam? | İşlem türlerine ayrılmış satış listesi | Eşik ve kayıt tarihi hesabı |
Tabloya yalnız istediğiniz sonucu destekleyen bilgileri eklemeyin. Türkiye'den verilen hizmetin yanında İngiltere'de stok, çalışan veya farklı bir faaliyet varsa bunları da belirtin. Bir faaliyet için doğru sonuç, şirketin bütün faaliyetlerine otomatik uygulanmayabilir.
Aynı ciro, farklı inceleme
Temsili iki Ltd'nin aynı düşük ciroya sahip olduğunu düşünelim. İlk şirketin İngiltere'de gerçek iş kaynakları ve yerleşikliği bulunuyor; ikinci şirket yalnızca kayıtlı adres kullanıyor ve bütün işlerini dışarıdan yürütüyor. Önce yerleşiklik açısından aynı durumda olup olmadıkları incelenir. Eşik hesabına geçmeden önce bu fark önemlidir.
İkinci şirketin müşterileri de sonucu değiştirebilir. İşletmelere genel kurala giren hizmet satmasıyla tüketicilere özel kurallı dijital hizmet sunması aynı dosya değildir. Bu örneklerden “ilk şirket kayıtsız kalır, ikincisi mutlaka kayıt olur” sonucu çıkmaz. Örneklerin amacı ciroları eşit şirketlerin neden farklı sorulara cevap vermesi gerektiğini göstermektir.
Kaydı geciktirmeden önce hangi belgeyi isteyin?
VAT kaydı gerekmiyor sonucuna ulaşıldıysa bu değerlendirmenin dayandığı faaliyet, müşteri türü ve yerleşiklik varsayımlarını kısa bir notta saklayın. “Şirket küçük” gibi genel bir gerekçe yerine hangi kurala bakıldığının belli olması gerekir. Faaliyet veya müşteri yapısı değişince bu not yeniden kontrol edilmelidir.
Kayıt gerekiyorsa başlangıç tarihi, geçmiş faturaların durumu ve sunulacak bilgiler ayrıca belirlenir. İnternetteki genel eşiğe güvenerek beklemek, geçmiş dönem için düzeltme ihtiyacı yaratabilir. Geç kayıtta ilgili tarihten itibaren VAT borcu ve koşullara göre yaptırım gündeme gelebilir. HMRC geç kayıt açıklaması
Sık sorulan sorular
İngiltere adresim var; otomatik yerleşik miyim?
Hayır. Adresin gerçek işlevi ve işletmenin yönetim/kaynak yapısı değerlendirilir. Sanal veya kayıtlı ofis tek başına yeterli değildir.
Türkiye'de yaşıyorum; otomatik NETP miyim?
Tek bilgiyle karar verilmez. Şirketin VAT bakımından işletme yerleşikliği, sahibinin ev adresinden ayrı incelenmelidir.
Bütün müşterilerim şirket; reverse charge kesin mi?
Hayır. Hizmetin türü, teslim yeri, ilgili tarafların yerleşikliği ve VAT koşulları birlikte kontrol edilmelidir.
Faaliyet ve müşteri listeniz hazır olduğunda TaxKolay'ın VAT başvurusu ve ilgili hizmet kapsamını inceleyebilirsiniz. Başvuru hizmeti seçmeden önce kayıt gerekliliğinin hangi bilgilere dayandığını netleştirin.
